Historia szachów w Policach

W latach 50-tych i 60-tych w Policach grywano w szachy w Klubie Nauczyciela i Klubie Uchodźców Greckich. W 1966 r. doszło nawet do meczu nauczycieli polickich z reprezentacją uchodźców greckich. W tym prestiżowym pojedynku wygrali nauczycicele 3,5 : 2,5. O wyniku zdecydowały sensacyjne porazki Achilleasa Nucosa z Mieczysławem Manikiem (obydwaj byli wówczas zawodnikami KS "Pogoń Szczecin").

18 kwietnia 1968 roku - to historyczna data dla polickich szachów. Z inicjatywy Czesława Ambrosewicza powołano w KS "Chemik" sekcję szachową. Wyżej wymieniona trójka wraz z J. Karolakiem, T. Malinowskim i Marią Piętal stanowiła trzon drużyny, która z powodzeniem wystartowała w klasie "A" (III miejsce). Po roku nastąpił zasłużony awans do ligi okręgowej. Już w 1970 r. "Chemik" zdobywa mistrzostwo okręgu i od tego czasu staje się najsilniejszym zespołem w województwie szczecińskim. Nieudane próby awansu do II ligi (przegrane baraże w 1970 i 1971 r.) nie zniechęciły Cz. Ambrosewicza w budowaniu silnej drużyny. Wzmocnienie zespołu (Krzysztof Socha, Urszula Guzdek) dało spodziewane efekty. W 1972 r. po raz pierwszy wywalczono awans do II ligi. Początki na tym szczeblu rozgrywek nie przyniosły spodziewanych efektów. Spadek z II ligi, kolejne mistrzostwo okręgu, kolejny awans (1975) i znowu niepowodzenie. Dopiero w 1978 r. po kolejnych wzmocnieniach ( A. Kałuszyński, A. Maniocha, R. Boćkowski, L. Maryczkanicz, L. Radwan) drużyna zajmuje IV miejsce w II lidze, będąc o krok od awansu do I ligi. W Policach grają wówczas niemal wszyscy czołowi zawodnicy województwa szczecińskiego. Wcześniej, w 1977 r. K. Socha zdobywa tytuł Akademickiego Mistrza Polski, a A. Maniocha zwycięża w indywidualnych mistrzostwach okręgu. Sukces drużyny zostaje powtórzony w 1979 r. ( IV miejsce w II lidze). W 1980 r. szachiści "Chemika" zajmują sześć(!) czołowych miejsc w indywidualnych mistrzostwach województwa (zwycięstwo R. Boćkowskiego). Drużyna plasuje sie na 6 pozycji w II lidze. Od tego czasu rokrocznie uczestniczy w rozgrywkach szczebla centralnego (II liga). W klubie pojawiają się młodzi, utalentowani szachiści szczecińscy: D. Sowizdrzał, K. Buczak, D. Bartoś. W 1986 r. "Chemik" spada z drugiej ligi. Do I-ligowego "Stilonu" Gorzów odchodzą K. Socha i A. Maniocha. Kolejne lata to czołowe lokaty w lidze okręgowej i... przegrywane baraże o II ligę. W 1992 r. w lidze okręgowej zwycięża już "Śmiały" Police ("Chemik" jest drugi) i awansuje do II ligi. KS "Chemik" z powodów finansowych rozwiązuje sekcję szachową.

W 1984 r. ówczesny dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu Jan Łuczków zaproponował Mieczysławowi Manikowi prowadzenie zajęć szachowych w SP nr 3 w Policach. Podjął się ich prowadzenia wspólnie z Andrzejem Kałuszyńskim. Szachy stały się popularne wśród uczniów szkół polickich. Już w 1985 roku MKS "Śmiały" wystartował w klasie "B" i mimo, iż w podstawowym składzie grało trzech nauczycieli (A. Kałuszyński, M. Manik, J. Karłowicz), jeden rodzic (T. Malinowski) i uczniowie SP nr 3 (D. Janczyński, W. Bednarski, R. Tront, Joanna Kika i Natalia Aksman) - awansował do klasy "A", a w nastepnym roku do ligi okręgowej. Przyszłość zespołu (po doświadczeniach w KS "Chemik") M. Manik upatrywał w stworzeniu silnego klubu jednosekcyjnego. Ambicje sportowe wymagały jednak nowych rozwiązań organizacyjnych, klub z "Międzyszkolnego" przekształcił się w "Nauczycielski". W Klubie Nauczyciela zorganizowane zostały mistrzostwa województwa nauczycieli (w 1988 roku zwyciężył A. Kałuszyński przed M. Manikiem, w 1989 r. - K. Socha przed J. Połowniakiem, w 1990 r. - K. Socha przed D. Okoniem). NkSz "Śmiały" reprezentował województwo szczecińskie w drużynowych mistrzostwach Polski nauczycieli (w 1993 r. zdobył tytuł mistrza Polski).

Najbardziej cieszyły jednak sukcesy juniorów. W 1988 r. Renata Dzieniak awansuje do finału Ogólnopolskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej, a w rok później Joanna Kika i Rafał Szyszyło. Po zdobyciu w latach 1989-91 tytułów drużynowego mistrza okręgu juniorów - drużyna, niestety bez powodzenia, startuje w barażach o II ligę juniorów. W tych latach tytuły mistrzów i wicemistrzów okręgu juniorów zdobywają R. Piasek, R. Szyszyło, D. Janczyński, W. Bednarski, P. Manik, J. Szydelski oraz Joanna Kika, Natalia Aksman, Renata Dzieniak, Monika Miller, Joanna Wojsznis. Ogromne korzyści szkoleniowe przynosi wyjazd juniorów w 1990 r. na dwa turnieje zagraniczne (Ałuszta na Krymie oraz Kijów), kontynuowane w 1992 r. (Kijów). Kolejne sukcesy juniorów to lata 1992-93 ("nowe pokolenie"). Mistrzami i wicemistrzami województwa w różnych kategoriach wiekowych zostają: P. Kuwik, K. Karczyński, K. Nadkierniczny, P. Manik, B. Sklepik oraz Katarzyna Ufniarz i Alicja Radziwanowska. Wymiernym efektem pracy z juniorami były późniejsze tytuły kandydatów na mistrza Ryszarda Piaska i Rafała Szyszyło oraz ich indywidualne sukcesy w kategorii seniorów (wicemistrzostwo okręgu oraz wielokrotnie 3 miejsca). W ostatnich latach z coraz większym powodzeniem startuje również Tomasz Tokarczyk (uzyskana w 2003 r. norma kandydacka). Wracając do kategorii seniorów, w latach 1988-92 do drużyny dołączają nauczyciele szczecińscy: J. Połowniak, D. Półtorzycki, J. Metelski (później również D. Okoń) oraz M. Prokowski z Pyrzyc. W 1992 r. po raz pierwszy "Śmiały" zdobywa mistrzostwo okręgu i po meczach barażowych awansuje do II ligi. Ogromny udział w progresji wyników sportowych ma pozyskany sponsor strategiczny Klubu - POLTIMEX Sp. z o.o. z entuzjastą szachów, dzisiaj juz nie żyjącym Thimiosem Tzokasem. Wskutek znacznych nakładów finansowych poniesionych przez sponsora do Polic przybywa rosyjski szachista, absolwent moskiewskiej uczelni z uprawnieniami trenera - Giennadij Kisielow. Jest niekwestionowanym liderem zespołu. Pozyskano również (niestety tylko na jeden sezon) ukraińską arcymistrzynię Lidię Siemionową, niegdyś czołową szachistkę świata. Ze "Stilonu" Gorzów powracają do Polic mistrz FIDE K. Socha i A. Maniocha. W Klubie grają również liczące się w kraju: Małgorzata Wołowiec z Rzeszowa i Agieszka Fornal z Warszawy a z rozwiązanego "Chemika" przychodzi L. Radwan. Silny już zespół pod nową nazwą NKSz "Śmiały-Poltimex" Police z powodzeniem startuje w rozgrywkach II ligi szachowej (1992-1999), będąc w 1994 roku blisko awansu do I ligi (4 miejsce). Po odejściu w 1998 r. G. Kisielowa w drużynie gra ukraiński mistrz międzynarodowy Vadim Szyszkin oraz pozyskany z "Hutnika" Szczecin utalentowany mistrz FIDE Robert Kula (obecnie mieszkaniec Polic). Po wycofaniu się ze sponsorowania "Poltimexu" klub rezygnuje ze startu w lidze w 2000 r., skupiając się na organizacji w Policach silnego turnieju miedzynarodowego - Memoriału Tadeusza Gniota.

Siedmiokrotny udział w rozgrywkach II ligi (bez spadku), pozycja najsilniejszego klubu w okręgu to kontynuacja tradycji Polic - stolicy szachów Pomorza Zachodniego. Na szczególną uwagę w latach świetności "Śmiałego" zasługuje wydanie przez Klub publikacji szachowej dla szachistów średnio zaawansowanych autorstwa ukraińskich mistrzów Petra Marusenki i Sergieja Kucina pt. "Gram lepiej w szachy".

(Opracowano na podstawie wspomnień Mieczysława Manika)